Sarım hattında en sık karşılaşılan masura sorunu deformasyondur: masuranın ovalleşmesi, uçlarının ezilmesi veya cidarın çökmesi. Bu yazıda hangi durumda hangi nedenin öne çıktığını ele alıyoruz.
Deformasyon nerede ortaya çıkar?
Üç ayrı noktada görülür ve her birinin nedeni farklıdır:
- Sarım sırasında
- Taşıma ve elleçlemede
- Depoda beklerken
Sorunu çözmek için önce hangisinde olduğunu belirlemek gerekir. Boş masura kutudan çıktığında sağlamsa ama sarımdan sonra ovalse, sorun sarım tarafındadır.
Sarım sırasındaki deformasyon
Sarım gerilimi
İplik masuraya gerilim altında sarılır ve her kat masuraya içe doğru basınç uygular. Kat sayısı arttıkça toplam basınç birikir. Gerilim, masuranın cidar dayanımının üzerindeyse masura ovalleşir.
Belirti: masura sarım bittiğinde oval, sarım yüzeyi dalgalı.
Yapılabilecekler: sarım geriliminin düşürülüp düşürülemeyeceği kontrol edilir; düşürülemiyorsa cidar kalınlığı artırılır.
Mil uyumu
İç çap mile göre genişse masura sarım boyunca merkezden kayar. Bu kayma tek yönlü bir zorlanma yaratır.
Belirti: sarım bir tarafa kaymış, bobin merkezi masura merkeziyle örtüşmüyor.
Nem
Nem almış karton dayanımını kaybeder. Aynı gerilim, kuru masurada sorun çıkarmazken nemli masurada deformasyona yol açar.
Belirti: aynı ölçüdeki masuraların bir kısmı sorun çıkarıyor, bir kısmı çıkarmıyor; sorunlu olanlar genellikle belirli bir partide veya belirli bir depolama alanında.
Taşıma ve elleçlemede
Boş masuralar hafif olduğu için darbeye açıktır. En sık görülen hasar uç ezilmesidir. Ezik uçlu masura mile zor geçer, geçse de ilk sarım katları düzgün oturmaz.
Alınabilecek önlemler:
- Masuraların kutu içinde sıkı ve dik istiflenmesi
- Kutuların yatırılmaması
- Forklift çatalının kutulara doğrudan temas etmemesi
Depoda
Depoda iki etken öne çıkar: nem ve istif yüksekliği.
Nem, cidar dayanımını doğrudan düşürür. Zeminle doğrudan temas, duvar dibinde konumlanma ve yoğuşma yapan alanlar risklidir.
İstif yüksekliği, alttaki masuraların gördüğü yükü belirler. Uzun süre yüksek yük altında kalan masura, yük kalktığında da biçimini tam geri kazanmayabilir.
Kontrol listesi
Deformasyon sorunu yaşıyorsanız sırayla şunlara bakın:
- Boş masura kutudan çıktığında sağlam mı?
- Depolama alanı kuru ve kapalı mı, masuralar zeminden yükseltilmiş mi?
- İç çap mile uygun mu, masura mil üzerinde oynuyor mu?
- Sarım gerilimi değişti mi, yeni bir iplik tipine mi geçildi?
- Dolu bobin ağırlığı arttı mı?
- İstif yüksekliği arttı mı?
Bu soruların cevabı çoğu zaman sorunu tek başına açıklar.
Ölçü değişikliği gerektiğinde
Sorunun kaynağı sarım koşullarındaki bir değişiklikse — daha ağır bobin, daha yüksek gerilim, farklı iplik tipi — masura ölçüsünün de güncellenmesi gerekebilir.
Kafkas Masura olarak masuralarımızı talebe göre özel ölçülerde üretiyoruz. Yaşadığınız sorunu ve çalışma koşullarınızı paylaşırsanız uygun ölçüyü birlikte belirleyebiliriz.