Tekstil tesisinde masura, iplik hattının her aşamasında karşımıza çıkar. Ama her aşamada aynı masura kullanılmaz. Bu yazıda iplik tipiyle masura seçimi arasındaki ilişkiyi ele alıyoruz.
İplik masurası nedir?
İplik masurası, üretilen ipliğin sarıldığı silindirik karton gövdedir. Sarım sırasında ipliği taşır, sonraki işleme aktarılırken bobinin biçimini korur, depolama ve sevkiyat boyunca yükü karşılar.
Tekstil masurası aynı ürünün daha geniş adıdır; kumaş sarımında kullanılanları da kapsar. Kumaş masurası ise adından anlaşılacağı gibi kumaş topları içindir: çok daha büyük çap ve boyda üretilir.
İplik üretim zinciri ve masura
Sentetik iplik üretimi kabaca şu sırayla ilerler:
- Eriyik eğirme — polimer eritilir, düzelerden geçirilir, filament elde edilir
- POY — kısmi çekimli iplik, ilk sarım burada olur
- Tekstüre veya çekim — POY işlenir
- DTY veya FDY — nihai iplik
- Büküm, fikse, aktarma — gerekiyorsa ek aşamalar
Her sarım noktasında bir masura vardır ve koşullar farklıdır.
Aşamaya göre masura
POY masurası
Bobin ağırlıkları görece yüksektir ve bobinler tekstüre işlemine girmeden önce depoda bekleyebilir. Bu yüzden cidar dayanımı ve nem direnci öne çıkar.
DTY masurası
Tekstüre çıkışında iplik yüksek hızda sarılır. Masuranın sarım boyunca yuvarlaklığını koruması ve yüzeyinin ilk katlara zarar vermeyecek düzgünlükte olması beklenir.
FDY masurası
Tam çekimli iplik doğrudan kullanıma uygundur. Sarım koşulları POY'a yakındır; masura seçimi de benzer mantıkla yapılır.
BCF ve halı ipliği masurası
Halı ipliği kalın numaralarda çalışılır, hacimlidir. Sarım gerilimi ve dolu bobin ağırlığı yüksek olduğu için en kalın cidarlı masuralar bu aşamada kullanılır.
Open-end masurası
Open-end eğirmede iplik doğrudan bobine sarılır. Sektörde bu aşamada yaygın olarak kullanılan masuralar 42 mm iç çap ve 170 mm boy civarındadır; uç kısmı kıvrık veya kesik olarak üretilebilir.
Doğal ve sentetik iplik farkı
Pamuk, akrilik gibi kesikli elyaftan üretilen ipliklerde sarım gerilimi genellikle sentetik filamente göre farklıdır. Ayrıca nem alma davranışları farklı olduğu için depolama koşulları da değişir.
Masura tarafında bu, cidar kalınlığı ve boy tercihini etkiler.
Seçimi belirleyen dört soru
Hangi iplik olursa olsun, masura seçimi şu dört sorunun cevabında saklıdır:
- Makinenin mil çapı nedir? İç çapı bu belirler
- Sarım genişliği nedir? Boyu bu belirler
- Dolu bobin kaç kilo olacak? Cidar kalınlığını bu belirler
- Bobin ne kadar süre ve nerede bekleyecek? Nem direnci beklentisini bu belirler
Bu dördü bilinmeden yapılan seçim tahmine dayanır ve genellikle deformasyonla sonuçlanır.
Kafkas Masura'da
DTY, POY ile halı ve örme sektörü iplikleri için karton masura üretiyoruz. İç çap, boy ve et kalınlığı; kullandığınız makineye, iplik tipine ve dolu bobin ağırlığına göre birlikte belirlenir.
Elinizdeki masuranın ölçülerini veya makine bilgilerinizi paylaşmanız yeterlidir.